Kommer in Swede oor snoerwet

KAAPSTAD. – Bang joernaliste is swak joernaliste.

En met swak joernaliste kry jy ’n swak demokrasie, het regter Goran Lambertz van die Sweedse hooggeregshof gister op ’n seminaar oor die Wetsontwerp op Staatsinligting gesê.

Die seminaar, met die tema Staatsgeheime versus Menseregte, is deur die Instituut vir Sekerheidstudies in Woodstock aangebied.

Swede is bekend om sy beleid van deursigtigheid in die openbare sektor en toegang tot inligting.

Lambertz het gesê die debat in Suid-Afrika oor die wetsontwerp word met belangstelling in Europa, maar veral in Swede, gevolg. Die algemene gevoel in Swede oor die wetsontwerp is een van kommer.

Volgens hom moet die vraag gestel word waarom spraakvryheid belangrik is.

“Spraakvryheid is belangrik, maar só ook die gevoel van vryheid. Dit gaan oor die noodsaaklikheid van ’n demokrasie om sy politieke en openbare mag genoeg deur ’n vrye media te laat ondersoek.

“Daar moet iemand wees wat moontlike korrupsie en ongerymdhede met openbare kwessies blootlê.

“As daar geen ondersoek van dié mag is nie, sal die demokrasie vinnig baie van sy gehalte en geloofwaardigheid verloor.”

Volgens hom beteken ’n demokrasie nie bloot dat almal stemreg het nie.

“Dit gaan daaroor dat die kiesers inligting het oor wat aangaan, daarom moet die media vry wees om te publiseer en nie ontmoedig word deur dreigemente van strawwe as hulle te veel publiseer, of in besit is van inligting wat hulle nie behoort te hê nie.

“Bang joernaliste is swak joernaliste en met swak joernaliste kry jy ’n swak demokrasie.” Lambertz het egter daarop gewys dat mediavryheid nie onbeperk kan wees nie.

“Daar is belangrike inligting wat beskerm moet word.”

Ofskoon die wetsontwerp goed geskryf is, pla sekere kwessies hom (sien kassie).

Mnr. Mukelani Dimba, adjunk- uitvoerende direkteur van die Open Democracy Advice Centre, het gesê sommige fluitjieblasers is nou reeds versigtiger om inligting aan joernaliste te gee – selfs voordat die wetsontwerp in die wetboeke vervat is.)Mnr. Nkwame Cedile van die Right To Know-veldtog het oor berigte dat op dié organisasie gespioeneer word, gesê hulle het niks om weg te steek nie.

Dís wat pla
Redes vir Sweedse regter se kommer oor Wetsontwerp op Staatsinligting:
Joernaliste en fluitjieblasers kan gestraf word vir goed wat nie die straf regverdig nie.
Sekere bepalings word nie duidelik gedefinieer nie.V?Die wetsontwerp bevat geen vrywaring vir die media nie.
Die voorgestelde strawwe is baie erg.

- Volksblad