Vredefortkoepel glo gou geproklameer

KOMMANDONEK. – Die regering het sy voet dwars gesit: Die Vredefortkoepel gaan voordat die Wêreldbeker-sokkertoernooi in Junie begin, as Wêrelderfenisgebied ingevolge Suid-Afrikaanse wetgewing geproklameer word.

“Ons het ’n gesamentlike doelwit en dit is die bewaring van hierdie unieke gebied,” het mnr. Fundisile Mketeni, adjunk-direkteur-generaal van biodiversiteit en bewaring by die departement van omgewingsake, Saterdag aan sowat 300 grondeienaars in die Vredefortkoepel gesê.

Die regering sukkel volgens hom nou al langer as drie jaar om die koepel te proklameer omdat grondeienaars “oor sekere basiese aspekte” verskil.

Die meeste van dié verskille is nou, wat die regering betref, uitgestryk, het hy gesê.

Verskeie grondeienaars uit die gehoor het daarop “nee!” geskreeu.

Mketeni het egter gesê hy het klaar sy voet dwars gesit. Die proklamasie kan nie langer uitgestel word nie.

Grondeienaars in die Vredefortkoepel het hulle sedert 2005, kort nadat die Verenigde Nasies se Organisasie vir onderwys, kultuur en wetenskap (Unesco) dit as Wêrelderfenisgebied aangewys het, in hoofsaaklik in twee groepe georganiseer, naamlik die bewaarders (wat so min as moontlik ontwikkeling in die koepel wil sien plaasvind) en die grondeienaars (van Vrystaat en Noordwes) wat ten gunste van beperkte ontwikkeling is.

Mketeni het gesê voordat die “eerste bal in Junie afgeskop word”, gaan die Vredefortkoepel geproklameer wees.

Hy werk trouens reeds aan die dokumente en die aankondiging van die proklamasie sal binne die volgende week of twee in die Staatskoerantafgekondig word, het hy gesê. Daarna sal 30 dae volg vir kommentaar en daarna sal die Vredefortkoepel ingevolge Suid-Afrikaanse wetgewing bestuur word.

Mnr. Johan Beytel, voorsitter van die Vrystaat-grondeienaarsvereniging, het gesê hy verstaan nie hoekom die regering nou so haastig is met die proklamasie nie.

“Die meteoriet het die Vredefortkoepel honderdmiljoene jare gelede gevorm.

“Hoekom nou die haas?”

Volgens Beytel is geen konsensus nog oor sekere ontwikkelingsriglyne bereik nie.

Mnr. GP Schoeman, voorsitter van die Koepel-Meteorietpark-bewarea, meen dit is noodsaaklik dat die koepel so gou moontlik geproklameer word sodat regulasies afgedwing kan word.

Hy het gesê ongebreidelde ontwikkeling benadeel die koepel se landelike aard en natuurskoon ernstig.

Beytel het gesê sy vereniging wil graag toesien dat beperkte ontwikkeling plaasvind omdat daar glo nie eens behoorlike blyplek vir besoekers is nie.

Mketeni het gesê die proklamasie van die koepel is al verskeie kere uitgestel omdat die regering almal se stemme wil hoor.

Hy reël ook nou ’n vergadering tussen die grondeienaarsverenigings met me. Buyelwa Sonjica, minister van waterwese en omgewingsake, omdat die grondeienaars glo die Wet op Wêrelderfenisgebiede van 1999 wil laat wysig.

Die grondeienaars dring daarop aan om ’n vetoreg oor alle besluite te kan uitoefen.

Volgens Mketeni maak die wet nie vir ’n vetoreg voorsiening nie.

Beytel het gesê die grondeienaars het reeds regsmenings ingewin en sal nie toelaat dat die Vredefortkoepel oorhaastig geproklameer word nie.

Die regering het verlede jaar ’n sperdatum van 24 September gehad, maar moes die datum onbepaald uitstel omdat die inwoners van die koepel dwarstrek.

- Volksblad