Vaalrivier brul deur Noord-Kaap

KIMBERLEY. – Toe die rustige Vaalrivier onlangs in ’n siedende vloed deur die Noord-Kaap gebruis het, het oewerbewoners angstig gekyk hoe die bruin water na woonhuise kruip terwyl insekte vooruit oor die aarde skarrel.

Vir dae is indringer-hiasinte wortel en tak meegesleur; het kaalgestroopte boomstompe op die golwe gedobber en is hengel-eilande oorstroom.

Stinkende opdrifsels het teen die steiltes opgestapel – ’n gedeelte van die gemors uit die magtige rivier se bo-lope wat nie later by Douglas in die Oranjerivier uitgespoeg sou word nie.

Anders as vervelige lekgotlas waar verkiesingsbeloftes afgepoets word, eindelose dinkskrums en voortslepende vergaderings sonder praktiese besluite stu die rivier doelgerig voort.

Kortpadroetes is afgesny. Rykes se naweekhuise en delwersmasjinerie is onder water. Plakkershutte is gou na hoër grond verskuif.

Munisipaliteite wat stilletjies rou riool en ander narighede in die rivier gestort het, het ’n sug van verligting geslaak, want die verdoemende getuienis is vir ’n rukkie heeltemal uitgewis.

Ander skuldgevoelens, verdoeselde skandes en mislukte projekte is ook, figuurlik gesproke, weggespoel.

Buite Barkly-Wes het die stroom ’n Kaapse draai wyd gevat sodat ’n grasgroen vlei kniediep in die water gestaan het.

Parallelle rye bome het gewys waar die eintlike rivierloop was.

Byna elke jaar dié tyd wanneer die reën in die Oos-Vrystaat en Lesotho neerplons, word die Vaal- en Bloemhofdam se sluise oopgetrek. Dan brul die Vaalrivier. Enkele jaar wanneer die Gariep- en Vanderkloofdam se sluise ook oopgemaak word, raas die land se twee grootste riviere tesame tot by die helske brul van Augrabies.

Hierna draal die stilte vir maande in die land se grootste provinsie voordat die skoonmaakproses in die nat jare herhaal word.

- Volksblad